Simple item record
Title: ຄວາມເຂົ້າໃຈກົນໄກການເກີດອຸປະ ຕິເຫດເສັ້ນເລືອດໃນສະໝອງ[Understanding of stroke Mechanisms] PART 1
Authors: Jinsuda, Phabmixay
Keywords: Stroke Mechanisms
Mechanisms
Typical Mechanism
Atypical Mechanisms
Issue Date: May-2017
Publisher: Dr LEE Jong-wook–Seoul Project
Abstract: ພະຍາດວິທະຍາ (Pathogenesis) ຂອງພະຍາດອຸປະຕິເຫດເສັ້ນເລືອດໃນສະໝອງແມ່ນມີຫຼາກຫຼາຍ ແລະ ເປັນໜື່ງໃນພະຍາດທີ່ມີຄວາມສັບຊ້ອນຫຼາຍທີ່ສຸດທີ່ເຮັດໃຫ້ມີອັດຕາການເຈັບປ່ວຍ ແລະ ອັດຕາການຕາຍໃນທົ່ວໂລກ. ອຸບັດການຂອງອຸປະຕິເຫດເສັ້ນເລືອດສະໝອງແມ່ນເພີ່ມຂື້ນຕາມການມີອາຍຸທີ່ຍືນຂື້ນ. ຈຳນວນຂອງປັດໃຈທີ່ສາມາດຈັດລຽງເທົ່າທີ່ແກ້ໃຂໃດ້ ແລະ ບໍ່ສາມາດແກ້ໃຂໃດ້ ແມ່ນເພີ່ມຄວາມສ່ຽງໃນການເປັນອຸປະຕິເຫດເສັ້ນເລືອດໃນສະໝອງແບບອຸດຕັນ (Stroke ischemic). ປັດໃຈສ່ຽງສຳລັບອຸປະຕິເຫດເສັ້ນເລືອດສະໝອງອຸດຕັນລວມມີ ອາຍຸຫຼາຍ, ເພດຊາຍ, ຄວາມດັນເລືອດສູງ, ເບົາຫວານ, ພາວະໄຂມັນໃນເສັ້ນເລືອດຜິດປົກກະຕິ, ພະຍາດຫົວໃຈ, ສູບຢາ, ບໍລິໂພກເຄື່ອງດື່ມທີ່ມີທາດເຫຼົ້າຫຼາຍເກີນໄປ, ພະຍາດຕຸ້ຍ, ຄອບຄົວມີປະຫວັດເປັນອຸປະຕິເຫດເສັ້ນເລືອດໃນສະໝອງ. ປັດໃຈສ່ຽງເລົ່ານີ້ມີຜົນທາງກົງຫຼືທາງອ້ອມໂດຍເຮັດໃຫ້ເກີດຄວາມຜິດປົກກະຕິຂອງເສັ້ນເລືອດ, ພາວະເສັ້ນເລືອດແຂງ (arterosclelosis), ພາວະທີ່ເກີດຈາກກ້ອນເລືອດອຸດຕັນ (thromsosis) ຫຼື ເຮັດໃຫ້ເກີດການອຸດຕັນຂອງເສັ້ນເລືອດແດງສ່ວນປາຍ (embolization), ເຮັດໃຫ້ເກີດເປັນອຸປະຕິເຫດເສັ້ນເລືອດອຸດຕັນໃນສະໝອງ. ປັດໃຈຕ່າງໆເລົ່ານີ້ແມ່ນມີການປ່ຽນແປງໃນແຕ່ລະຊ່ວງອາຍຸ ແລະ ວົງຈອນຂອງຊີວິດ. ສ່ວນສຳຄັນຂອງກົນໄກການເກີດອຸປະຕິເຫດເສັ້ນເລືອດໃນສະໝອງລວມເຖີງ ພາວະເສັ້ນເລືອດແດງໃຫ່ຍແຂງ (Large artery atherosclerosis), ພາວະກ້ອນເລືອດທີ່ຫົວໃຈໄປອຸດຕັນ (cardioembolism), ແລະ ພາວະເສັ້ນເລືອດຝອຍອຸດຕັນ (small vessel). ການຄົ້ນຫາແຕ່ຕົ້ນເປັນກົນໄກພື້ນຖານຂອງເສັ້ນເລືອດສາມາດປ້ອງກັນພາວະແຊກຊ້ອນທີ່ຮ້າຍແຮງ ແລະ ວິວັດທະນາການຫຼືການເປັນຊ້ຳຄືນຂອງອຸປະຕິເຫດເສັ້ນເລືອດໃນສະໝອງ. ລັກສະນະຮູບພາບລັງສີລະບົບປະສາດຈະແຕກຕ່າງກັນຂື້ນກັບກົນໄກການອຸດຕັນຂອງກ້ອນເລືອດ, ແຕ່ອາການບໍ່ສະເພາະເຈາະຈົງທີ່ພົບເລື້ອຍໆມັກເກີດຂື້ນໃນຮູບແບບທີ່ບໍ່ສອດຄ້ອງກັນ. ຍີ່ງໄປກ່ວານັ້ນ, ສອງຫຼືຫຼາຍກ່ວາສາຍເຫດ, ຫຼືພະຍາດຂອງເສັ້ນເລືອດທີ່ຫາຍາກມັກຈະກໍ່ໃຫ້ເກີດ ອຸປະຕິເຫດເສັ້ນເລືອດໃນສະໝອງ, ເຊີ່ງເປັນການຍາກທີ່ຈະພິສູດທາງກົນໄກພະຍາດວິທະຍາ, ການເພີ່ມຂື້ນຂອງປະສິດທິພາບຂອງ MRI ແລະຄວາມກ້າວໜ້າຂອງເຕັກນິກຮູບພາບລັງສີໃຫ່ມ, ໂດຍສະເພາະແມ່ນ DWI (Diffusion weighted Imaging) ແລະ MRA (Magnetic Resonance Angiogram), ຊ່ວຍໃຫ້ເຮົາເຂົ້າໃຈກົນໄກການເກີດອຸປະຕິເຫດເສັ້ນເລືອດໃນສະໝອງດີຂື້ນ. ແຕ່ຂັ້ນຕອນທຳອິດໃນການແຍກປະເພດກົນໄກພື້ນຖານແມ່ນການປະເມີນດ້ວຍຄວາມລະມັດລະວັງໂດຍການຊັກປະຫວັດພະຍາດ ແລະ ກວດກາລະບົບປະສາດຢ່າງລະອຽດ. ການລວບລວມກໍລະນິຄົນເຈັບຄັ້ງນີ້ປະກອບດ້ວຍສ່ວນທີ່ສຳຄັນຂອງກໍລະນີພະຍາດທົ່ວໄປທີ່ພົບເລື້ອຍ, ບໍ່ຄ່ອຍພົບ ແລະກົນໄກປະສົມປະສານຂອງພະຍາດອຸປະຕິເຫດເສັ້ນເລືອດໃນສະໝອງ ເຊີ່ງສ່ວນໃຫ່ຍແມ່ນເນັ້ນໃສ່ອຸປະຕິເຫດເສັ້ນເລືອດໃນສະໝອງຍ້ອນການອຸດຕັນ (Stroke ischemic). ແຕ່ລະກໍລະນີຈະບັນລະຍາຍດ້ວຍ 4 ຫົວຂໍ້ຄື: ລັກສະນະທາງດ້ານອາການສາດ, ການສືບຄົ້ນທາງດ້ານຮູບພາບລັງສີ, ໄລຍະເວລາຂອງການເກີດອາການສະແດງ ແລະ ຂໍ້ມູນທີ່ໄດ້ຈາກການບອກເລົ່າ. ໃນພາກສຸດທ້າຍໄດ້ບັນລະຍາຍກໍລະນີຄົນເຈັບທີ່ໜ້າສົນໃຈ ແລະ ກໍລະນີຄົນເຈັບທີ່ສາມາດນຳມາເປັນບົດຮຽນສິດສອນຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ ໂດຍແນໃສ່ການຄົ້ນພົບດ້ານຄວາມຈຳເພາະຂອງພະຍາດ, ການປີ່ນປົວ, ກົນໄກການຫາຍດີ (Recovery machinisms). ກົນໄກການເກີດອຸປະຕິເຫດເສັ້ນເລືອດໃນສະໝອງໃນປື້ມຫົວນີ້ແມ່ນອີງໃສ່ການຕັດສິນໃຈສ່ວນຕົວຂອງຂ້າພະເຈົ້າ ເຊີ່ງອາດເຮັດໃຫ້ຜູ້ຊຽວຊານທາງດ້ານອຸປະຕິເຫດເສັ້ນເລືອດໃນສະໝອງຄົນອື່ນມີຄວາມຄິດເຫັນທີ່ແຕກຕ່າງໃນບາງກໍລະນີ. ໃນປະເດັນນີ້ແມ່ນສາມາດຕອບໄດ້ດ້ວຍການຊອກຂໍ້ມູນເພີ່ມຕື່ມຈາກເຕັກນິກທີ່ດີກວ່າເຊັ່ນ: ຮູບພາບວິທະຍາແບບ plaque (plaque imaging) ແລະ ອື່ນໆ. ປື້ມເຫຼັ້ມນີ້ມີຈຸດປະສົງທີ່ຈະເພີ່ມພູນທັກສະໃນການບົ່ງມະຕິໃຫ້ແກ່ນັກສຶກສາ, ແພດຊ່ຽວຊານ ແລະ ແພດສະເພາະທາງຂອງອຸປະຕິເຫດເສັ້ນເລືອດໃນສະໝອງ ໂດຍການໃຫ້ຄວາມຮູ້ຢ່າງຖືກຕ້ອງກ່ຽວກັບກົນໄກອັນຫຼາກຫຼາຍຂອງກໍລະນີອຸປະຕິເຫດເສັ້ນເລືອດໃນສະໝອງ ທັງແບບກໍລະນີທົ່ວໄປ ແລະ ສະຖານະການພິເສດສະເພາະ.
URI: http://hdl.handle.net/11267/2780
ISBN: 978-89-98888-32-9

Files in This Item: Description Size Format
02-1. Understanding of Stroke Mechanisms.pdf4.65 MBAdobe PDFView/Open
View Statistics